0d86f33c

Ik begrijp je niet!

Fri, 03 Apr 2026 16:55:26 GMT

Communiceren met Cultuurverschillen

Achter de voordeur van Syrische en Irakese buren

Als vrijwillig buurtbemiddelaar krijg je regelmatig trainingen en workshops die je versterken in het bemiddelingswerk. Ditmaal mochten we achter de voordeur van 'de buren' uit Syrië en Irak kijken.

Shirin Chedja, medisch tolk Arabisch - Nederland - Duits , (en tolk voor de buurtbemiddeling) vertelde ons over de gebruiken in Syrië en Irak. Over religie, familie, eten, vrije tijd, rechtspraak etc. Ik zat op het puntje van m'n stoel.. Vertel!

Het onderwerp 'Communiceren met Cultuurverschillen' is te groot om in één blog te plaatsen. Dus voor nu moeten we maar even genoegen nemen met een klein kijkje...en een paar tips hoe met communicatie en cultuurverschillen om te gaan.

Religie staat in Irak en Syrië centraal

Misschien voelt dit als een inkoppertje, maar dat is het niet. In Nederland is de kerk aan het leeglopen. Wij zijn individualistisch, en onze autonomie is een groot goed geworden. Maar nog niet zo lang geleden stond bij ons de pastoor op de stoep, als je nog niet zwanger was binnen twee jaar na het trouwen...met het vriendelijke doch dringende verzoek eens haast te gaan maken. Een groot gezin was het streven.

Nog een voorbeeld, als je het over gelijkheid der seksen hebt; De jongens gingen naar de LTS, de meisjes naar de huishoudschool. Pas in de jaren 80 kwam daar verandering in. En hoe dat was kan ik uit eigen ervaring beamen, als enige meisje op de LTS anno '86!

Het is allemaal dus niet zo ver weg als je denkt.

Tip: Hoe meer je stil staat bij onze recente ontwikkeling, hoe kleiner de kloof wordt naar een andere cultuur. En het begrip wordt groter.

De buren

Als je in Syrië of Irak woont, en je hebt een probleem, dan vraag je de mensen in de buurt, in de straat, om hulp.

Dat is anders dan in Nederland. Hier lost men het vaak op in 'eigen kring'.

In Syrië en Irak is de gehele familie verantwoordelijk voor de opvoeding van je kinderen. Ook de buurt neemt een stuk van die verantwoording op zich. Loopt je kind op straat, dan kun je er op rekenen dat de buurt een oogje in het zeil houdt. Hier is het not done om iets over de opvoeding van andermans kinderen te zeggen of ze te corrigeren.

Is er eens ruzie in de Syrische of Irakese buurt, dan gaat men naar 'de oudere' in het dorp. Iemand met aanzien, veel levenservaring en die dus de wijsheid in pacht heeft. Deze 'oudere' zal het verhaal van de buren horen. En vervolgens zeggen wat men moet doen om het op te lossen. Dus.. de oplossing komt van buitenaf.

Het kan dus een té hoge verwachting zijn om ervan uit te gaan dat men automatisch zelf anticipeert op probleemsituaties in de wijk of met de buren. Er wordt immers van 'bovenaf' aangegeven hoe de problemen in de buurt op te lossen.

Tip: Geef opties of keuzemogelijkheden voor een oplossing. Zo maak je een mooie tussenstap van 'uitspraak van bovenaf' naar 'zelf tot oplossingen komen'.

Hulp vragen

De manier waarop Syrische of Irakese mensen om hulp vragen is een stuk omslachtiger dan wij gewend zijn. In Nederland vraagt men direct op de man (of vrouw) af; "Ik heb hulp nodig, zou je mij willen helpen"?

Een Irakese vrouw zou bijvoorbeeld tegen haar buurvouw kunnen zeggen; "ik stond vanmorgen op, en toen bleek mijn zoon koorts te hebben. Ik denk dat hij ziek is...ik heb mijn man gevraagd of hij kon oppassen, maar dat ging niet. Ik moet zo gaan werken...wat zal ik doen?"

En dan hoopt ze natuurlijk dat de buurvrouw zegt "breng hem maar naar mij, ik pas wel op!".

Met Beleid naar Duidelijkheid

Maar is de manier waarop de Irakese vrouw om hulp vraagt wel omslachtig? Of zoals wij dat in Nederland ervaren, 'om de hete brei heen draaien'?

Of.. is dit 'de ander niet het gevoel willen geven dat hij of zij verplicht is om te helpen?

Óf...is dit iemand zelf de keuze laten behouden om hulp aan te bieden.. want dat is wel zo netjes..

Lastig hoor...eerlijk gezegd, ik begrijp het niet!

De eerst volgende keer dat ik de gelegenheid krijg, zal ik het zeker vragen. Met behulp van onderstaande tip!

Tip: geef een inleiding aan het onderwerp dat je wilt gaan bespreken. Met beleid naar de kern in plaats van recht erop af.

Nog zoveel te leren..

Dit zijn maar een paar punten van hetgeen aan bod kwam die avond.

Wist je bijvoorbeeld dat er meerdere manieren zijn om te reageren op het 'weigeren een hand te geven'? Of dat het knikje van 'wat moet je!' iets heel anders betekent in Syrië en Irak?

Er valt nog zoveel te leren..

Kan ik je vertrouwen?

Sat, 22 May 2021 08:54:37 GMT

Hoe bouw je een goede client relatie op?

De vraag achter de vraag..

KAN IK JE VERTROUWEN?

Een goede vriendin heeft besloten om zich aan te melden voor hulp. Trauma’s uit het verleden komen steeds vaker naar boven. Ze heeft het gevoel de grip op zichzelf te verliezen. Depressieve gevoelens en suïcidale gedachten komen steeds frequenter voor.

Ze is al begonnen met ‘De Route’ van hulpverlening: eerst de huisarts, dan de doorverwijzing naar de GGZ.

Omdat ik vanuit mijn werkverleden bekend ben in ‘deze wereld’ bied ik haar aan om steun te verlenen. Met name om te voorkomen dat ongeloof vanuit hulpverleners en lange wachtlijsten haar voor de zoveelste keer zullen ontmoedigen om ‘De Route’ af te maken.

Het lukt me om ongeloof uit te bannen door persoonlijk contact te hebben met de huisarts. Deze pakt de ernst van de situatie op en aldus zit mijn vriendin 2 weken later in de stoel bij een psycholoog.

Ik vraag haar hoe het gesprek is gegaan. Mijn vriendin geeft aan dat ze twijfelt. Men had een jonge vrouwelijke psycholoog aan haar gekoppeld met dezelfde etnische achtergrond. Om zogezegd het vertrouwen tussen cliënt en hulpverlener te vergroten. Dat had voor mijn vriendin niet perse gehoeven. Daarnaast vond ze het gesprek best teleurstellend. De psycholoog had allerlei vragen gesteld. Vragen die behoorlijk geladen waren. Over kwesties die niet lichtzinnig zijn. Mijn vriendin had deze beantwoord, moeilijk was het wel. Toen vroeg mijn vriendin aan de psycholoog of ze getrouwd was, en of ze kinderen had. De psycholoog had ferm gereageerd. “dat mag ik niet met je bespreken”.

Mijn vriendin vond dat raar. “Van mij wordt verwacht dat ik alles deel, en zij kan niet eens zoiets simpels met mij delen”.

De vraag die mijn vriendin stelde was niet om te weten te komen of de psycholoog getrouwd is en of dat ze kinderen heeft.

Eigenlijk stelde mijn vriendin andere vragen namelijk;

Zie je mij als mens of als een ‘casus’?

Kun je met mij op een menselijke manier communiceren?

Kan ik je vertrouwen?

Helaas had de psycholoog deze achterliggende vragen niet gehoord en dus vanuit protocol gereageerd.

Er komt een nieuwe afspraak. Met het doel om vast te stellen welke trajecten er mogelijk zijn. Op verzoek van mijn vriendin ga ik mee.

Daar zitten we dan. Tegenover een dame van ongeveer dezelfde leeftijd, geslacht en afkomst. Zij doet haar verhaal aan mijn vriendin. Mijn vriendin stelt vragen.

En ik vraag door.

Ik vraag door op wat de psycholoog vertelt aan mij vriendin. Ik vraag door op wat mijn vriendin vraagt aan de psycholoog. En laat hen antwoorden.

Er gebeurt iets.. er komt ruimte.. er komt vertrouwen..

Uiteindelijk besluiten ze samen dat mijn vriendin de komende maanden sessies zal hebben bij deze psycholoog. Ze zullen stap voor stap verkennen wat er speelt en van daaruit kan er een goed aansluitend vervolgtraject gekozen worden.

Als mediator vraagt men dikwijls naar mij als persoon. Ik schrik daar niet van, en ik schiet niet terug in protocol of mijn schulp. Ik reageer vanuit mijn menselijkheid.

Wat kun je dan wel zeggen ?

Ik begrijp dat je me dit nu vraagt. Je hebt me namelijk heel veel verteld over jou persoonlijke situatie, gedachten en dingen die je hebt meegemaakt. Ik zie dat dit enorm moeilijk voor jou is geweest en ik waardeer het dat je mij in vertrouwen neemt. Ik zal hier met zorg mee omgaan.

Mijn advies?

Blijf zoeken naar de achterliggende vragen die schuil gaan achter de persoonsgerichte vragen van cliënten. Juist die vragen geven je als begeleider de kans om een goede werkrelatie op te bouwen met je cliënt(en).

Grietje Verkleij / MfN registermediator bij (echt)scheiding - familie & relaties - gezondheidszorg - SCHIP Behandelaar

Grootouders van Groot belang bij scheiding

Mon, 10 Feb 2020 13:52:47 GMT

Hoe kun je als (groot)ouder je kind en kleinkinderen steunen tijdens een scheiding?

In mijn praktijk hoor ik (te) vaak dat die kansen niet worden gezien of opgepakt.

Hieronder drie van de voornaamste redenen en tips voor (groot)ouders wiens kind gaat scheiden:

Weet je wel hoe belangrijk je bent?

Als (groot)ouder onderschat je snel jouw invloed tijdens de scheidingsperiode. De woorden die je spreekt wegen bij je kind en kleinkinderen vaak zwaarder dan je denkt. Daarnaast ben je als (groot)ouder een baken van veiligheid en geborgenheid in een moeilijke tijd. Zelfs je huis kan een ruimte van vertrouwelijkheid en rust zijn voor je kind en kleinkinderen.

Tip: Wees neutraal en luister

Besef dat jouw woorden nu zwaarder wegen omdat je kind en kleinkinderen een moeilijke periode doormaken waardoor zij uit balans zijn. Jij kunt rust brengen, hoop geven en troostende woorden uitspreken.

Je bent de veilige haven waar je (klein)kinderen zich geborgen kunnen voelen.

Wees niet bang om met je kleinkinderen over de scheiding te praten. Het is voor hen heel fijn om het er met anderen over te hebben. Luister naar ze en stel ze gerust.

Spreek niet negatief over (een van) de ouders. Dat doet je kleinkinderen enorm veel verdriet. Door positief te spreken geef je de kinderen het gevoel dat je jezelf niet laten meeslepen door de scheiding en dat ze zich veilig kunnen uiten.

Je eigen ‘ouderpijn’

(Groot)ouders worden geconfronteerd met hun eigen ‘ouderpijn’ zoals teleurstelling, verlies, zorgen over de toekomst en zorgen om de (klein)kinderen. Deze gevoelens komen onverwacht. Het is verwarrend en onbekend terrein. Wees je hier bewust van zodat je de emoties van je gedrag/reactie kunt onderscheiden.

Vaak houdt men dit verdriet voor zich om anderen niet tot last te zijn. Hun kind heeft tenslotte al genoeg aan het hoofd. En dan is er die drempel om over de scheiding te praten. Als ouder wil je tenslotte ook niet alles weten en vragen aan je volwassen kind..

Tip: Beschikbaar zijn in woord en daad

Als (groot)ouder hoef je geen oordeel te vellen over deze gebeurtenis. Het is de scheiding van je kind, hij of zij draagt diens eigen verantwoordelijkheid in deze. Welk oordeel je ook zou kunnen zou vellen, het lost voor je kind niets op.

Je steunt je kind door er “te zijn”. Nodig uit tot praten. Luister geduldig. Laat je kind stoom afblazen zonder dat je er in mee hoeft te gaan.

Geef praktische steun, bijvoorbeeld oppassen op de kleinkinderen of helpen in het huishouden. Laat weten dat je er bent voor hem/haar.

De “schuldige” schoonzoon/dochter

Boosheid naar je schoonzoon of schoondochter is niet vreemd. Het kan zijn dat diegene de knoop heeft doorgehakt, of dat je diegene als de “oorzaak” van de scheiding ziet. Als ouder bescherm je instinctief je eigen kind, en het is niet meer dan een natuurlijke reactie dat je deze boosheid voelt. Ook kan het lastig zijn om te praten met schoonzoon/dochter. Je wilt je bijvoorbeeld niet opdringen of je er mee bemoeien.

Het komt helaas vaak voor dat er na het bekend worden van de scheiding geen contact meer is tussen schoonouders en schoondochter/zoon.

Tip: Bedenk wat jouw rol als (groot)ouder kan zijn

Wat het aandeel van je schoonzoon/dochter in deze scheiding ook mag zijn, als (groot)ouder ben je geen rechter, dus oordeel niet. Je kind zal zelf de zoektocht gaan doormaken naar het hoe/waarom en hoe verder ( scheidingsleed : verwerken van de scheiding waarbij men zich losmaakt van de ex- partner). Dat is een behoorlijke zoektocht en vaak duurt het een paar jaar voordat je kind kan terugkijken en zeggen: ‘ik begrijp nu waarom we zijn gaan scheiden en ik heb het een plek gegeven’.

Ook als (groot)ouder zal je na verloop van tijd meer inzicht krijgen. En dan kan het zomaar zijn dat je anders gaat denken over de ex- partner van je kind.

Bedenk wat jouw rol als ouder en opa/oma in dit geheel nu is en hoe het zou kunnen zijn. Wat zou jij vanuit die rol kunnen bieden? Want dat is namelijk heel veel.

Neem contact op met je schoonzoon of schoondochter, ook al is het spannend of moeilijk om te doen. Laat weten dat jij, ondanks wat er allemaal speelt, de opa of oma blijft van je kleinkinderen en dat je er voor ze bent.

Je staat niet machteloos als je kind gaat scheiden. Je bent voor het gezin van je kind van grote betekenis tijdens de scheidingsperiode. Als het je lukt om jouw rol als (groot)ouder los te zien van het “scheidingsleed”, ben je een grote steun!

Advies of hulp nodig n.a.v. dit onderwerp? Of meer weten over familie mediation? Neem gerust contact op, ik sta je graag te woord.